GİRİŞ

İnsan hər an Allah`ın onun üçün yaratdığı yüzlərlə nemət və gözəlliklə qarşılaşır: tənəffüs etdiyi təmiz hava, hər biri bir-birindən fərqli və heyranedici gözəllikdəki təbiət mənzərələri, heyvanlardakı gözəlliklər və bir-birindən ehtişamlı bitkilər, çiçəklər və insan gözəlliyi ruha dərin təsir edir. Amma dünya həyatındakı bu gözəlliklərə dair vacib bir həqiqət var. Rəbbimizin bildirdiyi kimi   dünya həyatı isə aldadıcı ləzzətdən başqa bir şey deyildir. (Ali-İmran surəsi, 185)

Dünya həyatının aldadıcılığı onun keçiciliyindən, bir gün mütləq yox olmasından qaynaqlanır. Quranda “Əməl baxımından hansınızın daha yaxşı olduğunuzu sınamaq üçün ölümü və həyatı yaradan Odur...” (Mülk surəsi, 2) ayəsi ilə xatırladıldığı kimi, Allah yer üzünü və dünya nemətlərini insanlardan hansılarının daha yaxşı davranacağını sınamaq üçün yaratmışdır. İnsan burada qısa müddət qalacaq və dünya nemətlərindən ancaq məhdud müddət faydalana biləcəkdir. İnsanın əsl həyatını yaşayacağı yer isə axirətdir. Allah Quranda axirətin insanların əsl həyatı olduğunu belə bildirmişdir:

Bu dünya həyatı əyləncə və oyundan başqa bir şey deyildir. Axirət yurdu isə əsl həyatdır. Kaş ki, biləydilər!  (Ənkəbut surəsi, 64)

Dolayısilə, insanın çox qısa olan dünya həyatını özünə məqsəd edib keçici dünya nemətlərinə həvəslə bağlanması böyük aldanışdır. Allah dünya həyatında Allah`ın rizası nəzərə alınmadan əldə edilən qənimətin keçici və dəyərsiz olduğunu insanlara xatırlatmışdır:

... Onlar bu fani dünya malını alıb: “Biz bağışlanacağıq!”– deyirdilər. Onlara buna bənzər mənfəətlər (yenə də) gəlsəydi, onu da alardılar. Məgər Allah barəsində haqdan başqa bir şey söyləməyəcəklərinə dair onlardan kitabda yazılmış əhd alınmamışdımı? Halbuki, onlar (kitabda) olanları öyrənmişdilər. Axirət yurdu müttəqilər üçün daha xeyirlidir. Məgər anlamırsınız?  (Əraf surəsi, 169)

Peyğəmbərimiz (səv) də bir hədisində cənnətlə dünya arasındakı fərqi bu misalla açıqlamışdır:

Əbu Hüreyrə (rə): “Rəsulullah (əs) buyurdu ki: “Cənnətdə yay qədər yer günəşin doğduğu və ya batdığı şeydən (dünyadan) daha xeyirlidir”. (Buhari, Bed'ü'l-Halk 8, Tefsir, Vak'a 1; Müslim, Cennet 6, (2826); Tirmizi, Cennet 1, (2525)

“Sizdən birinizin yay qədər və ya qamçı qədər cənnətdəki yeri dünya və içindəkilərdən daha xeyirlidir”. (Hz. Ənəsdən (ra) bu şəkildə bildirilmişdir)

Peyğəmbərimizin (səv) bildirdiyi kimi, bu dünyadakı nemətlər cənnət nemətlərinin ancaq kiçik hissəsi ola bilər. Dünya həyatının nemətləri nə qədər gözəl, heyrətamiz və qalıcı görünsə də, insan bunların ardında gizlənən bu vacib həqiqəti heç vaxt unutmamalıdır. Yalnızca bir aldanışdan ibarət olan bu dünyanın saxta bərbəzəyinə qapılmanın onu həm dünyada, həm də axirətdə hüsrana sürükləyəcəyini bilməli və buna əsasən hərəkət etməlidir. Allah əsl həyatın yaşanacağı sonsuz axirət üçün səy göstərənlərə həm dünyada, həm də axirətdə gözəl həyat verəcəyini vəd etmişdir. (Nəhl surəsi, 97) Əks halda isə insanlar üçün dünya həyatında sıxıntılı güzəran vardır:

Kim Mənim zikrimdən üz döndərsə, onun güzəranı sıxıntılı olacaq və Biz qiyamət günü onu kor kimi hüzurumuza gətirdəcəyik. (Taha surəsi, 124)

Möminlər Quranda bildirilən bu həqiqətlərin fərqindədirlər. Yaşadıqları hər anın, dünya həyatında qarşılarına çıxan hər şeyin imtahanlarının bir hissəsi olduğunu bilirlər. Bu səbəbdən, görünüşdə cəlbedici olan dünya nemətlərinin əsl üzünü bilir, bunlara həvəslə bağlanmır, bütün həyatlarını onlara vəd edilən axirəti qazanmaq üçün keçirirlər. Allah`ın rizasını qazanmağı qarşılarına məqsəd qoyur, dünya həyatına isə ancaq lazımi qədər dəyər verirlər. Bu səbəbdən, həm həyatları gözəl keçir, həm də qəlbləri rahat olur. Bu həqiqətlərdən qəflətdə olan, ya da bilib görməzlikdən gələn insanlar isə dünya həvəsi üzündən çox vaxt sıxıntı içindədirlər.

Bu kitabda hər zaman və hər yerdə qarşılaşa biləcəyimiz nümunələrlə dünya nemətlərinin saxtalığına aldananların yaşadığı yersiz üzüntü və sıxıntılara, bunlardan qurtulmanın yollarına, əsl yurd olan axirət üçün cəhd göstərən möminlərin rahat həyat tərzinə yer verəcəyik. Allah`ın “Sizə verilən hər şey ancaq dünya həyatının keçici zövqü və onun bərbəzəyidir.   Allah yanında olanlar isə daha xeyirli və daha sürəklidir. Məgər başa düşmürsünüz?” (Qəsəs surəsi, 60) ayəsində bildirdiyi həqiqəti xatırladaraq insanları daha xeyirli və daimi olana, Allah`ın rizasına uyğun yaşamağa dəvət edəcəyik.